| Poprzednia rewizja po obu stronach Poprzednia wersja Nowa wersja | Poprzednia wersja |
| metrologia:chropowatosc [2024/10/30 14:04] – sases | metrologia:chropowatosc [2025/03/27 13:01] (aktualna) – usunięto sases |
|---|
| ====== Chropowatość ====== | |
| ==== Odcinek pomiarowy ==== | |
| * **Definicja**: Odcinek pomiarowy to określona długość profilu powierzchni, na której przeprowadzane są pomiary chropowatości. Jest to fragment powierzchni, który jest analizowany w celu uzyskania wartości parametrów chropowatości, takich jak Ra, Rz, Rmax itp. \\ | |
| * **Znaczenie**: Wybór odpowiedniego odcinka pomiarowego jest kluczowy, ponieważ wpływa na dokładność i reprezentatywność wyników pomiarów. Zbyt krótki odcinek może nie uwzględniać wszystkich cech powierzchni, podczas gdy zbyt długi może wprowadzać niepotrzebne zmienne. | |
| \\ | |
| |
| ==== Segment pomiarowy ==== | |
| * **Definicja**: Segment pomiarowy to fragment odcinka pomiarowego, który jest analizowany indywidualnie. Cały odcinek pomiarowy może być podzielony na kilka segmentów, aby uzyskać bardziej precyzyjne i reprezentatywne wyniki pomiarów. | |
| * **Znaczenie**: Analiza segmentów pozwala na dokładniejsze zrozumienie chropowatości powierzchni, ponieważ uwzględnia zmienność profilu na mniejszych odcinkach. Dzięki temu można lepiej zidentyfikować lokalne nierówności i defekty. | |
| \\ | |
| |
| ==== Linia średnia profilu ==== | |
| * **Definicja**: Linia średnia profilu to teoretyczna linia, która przebiega przez profil powierzchni w taki sposób, że suma odchyleń powyżej i poniżej tej linii jest równa. \\ | |
| * **Obliczanie**: Linia średnia jest wyznaczana jako linia, która minimalizuje sumę kwadratów odchyleń punktów profilu od tej linii. Jest to linia, która najlepiej reprezentuje “środek” profilu powierzchni. \\ | |
| \\ | |
| \\ | |
| |
| ===== Parametry ===== | |
| ==== Ra ==== | |
| Arytmetyczna średnia chropowatości | |
| * **Definicja**: Arytmetyczna średnia wysokości odchyleń profilu od linii średniej. | |
| * **Zastosowanie**: Używane do ogólnej oceny chropowatości powierzchni. | |
| * **Znaczenie**: Mniej wrażliwe na ekstremalne wartości, dostarcza stabilnych wyników. | |
| \\ | |
| |
| ==== Rz ==== | |
| Średnia głębokość chropowatości | |
| * **Definicja**: Uśredniona wartość maksymalnych wysokości szczytów i głębokości dolin w obrębie próbki. | |
| * **Zastosowanie**: Daje ogólny obraz chropowatości powierzchni, uwzględniając zarówno szczyty, jak i doliny. | |
| * **Znaczenie**: Przydatne do oceny ogólnej jakości powierzchni. | |
| \\ | |
| |
| ==== Rzmax ==== | |
| Maksymalna średnia głębokość chropowatości | |
| * **Definicja**: Maksymalna wartość Rz obliczona na podstawie kilku segmentów profilu. | |
| * **Zastosowanie**: Skupia się na największych odchyleniach w obrębie próbki, ale wciąż jest uśredniona. | |
| * **Znaczenie**: Może lepiej odzwierciedlać ekstremalne nierówności, ale nie jest tak wrażliwe na pojedyncze defekty jak Rmax. | |
| \\ | |
| |
| ==== Rz1max ==== | |
| Maksymalna wartość głębokości chropowatości | |
| * **Definicja**: Maksymalna wartość głębokości chropowatości, obliczana jako największa z pięciu wartości Rz uzyskanych z pięciu próbek. | |
| * **Zastosowanie**: Używane do oceny ekstremalnych nierówności na powierzchni. | |
| * **Znaczenie**: Może być wyższe od Rzmax, zwłaszcza w przypadku znaczących defektów. | |
| \\ | |
| |
| ==== Rmax ==== | |
| Maksymalna różnica wysokości | |
| * **Definicja**: Największa wartość różnicy wysokości w pojedynczym pomiarze w całym zakresie. | |
| * **Zastosowanie**: Skupia się na ekstremalnych wartościach, co może prowadzić do wyższych wyników w przypadku pojedynczych defektów. | |
| * **Znaczenie**: Użyteczne w kontekście oceny jakości, zwłaszcza gdy istotne są pojedyncze odchylenia. | |
| \\ | |
| |
| ==== Rp ==== | |
| Maksymalna wysokość szczytu profilu | |
| * **Definicja**: Odległość między najwyższym punktem profilu a linią średnią w obrębie określonej długości próbki. | |
| * **Zastosowanie**: Używany do oceny chropowatości powierzchni, szczególnie w kontekście uszczelnień i powierzchni współpracujących. | |
| * **Znaczenie**: Pomaga w określeniu, jak dobrze powierzchnia spełnia swoje funkcje. | |
| \\ | |
| \\ | |
| |
| ===== Długości odcinka i segmentu pomiarowego ===== | |
| ^ Ra [µm] ^ Rz [µm] ^ Długość odcinka elementarnego (lr) [mm] ^ Długość odcinka pomiarowego (ln) [mm] ^ Długość całkowita (lt) [mm] ^ | |
| | 0,025 - 0,1 | 0,1 - 0,5 | 0,08 | 0,4 | 0,48 | | |
| | 0,1 - 2 | 0,5 - 10 | 0,25 | 1,25 | 1,5 | | |
| | 2 - 10 | 10 - 50 | 0,8 | 4 | 4,8 | | |
| | 10 - 80 | 50 - 200 | 2,5 | 12,5 | 15 | | |
| |
| * **Ra**: Zakres wartości średniej arytmetycznej chropowatości. \\ | |
| * **Rz**: Zakres wartości średniej głębokości chropowatości. \\ | |
| * **Długość odcinka elementarnego (lr)**: Podstawowa długość, na której przeprowadzane są pomiary. \\ | |
| * **Długość odcinka pomiarowego (ln)**: Zwykle pięciokrotność długości odcinka elementarnego. \\ | |
| * **Długość całkowita (lt)**: Całkowita długość pomiaru, obejmująca odcinek na rozpęd i hamowanie igły pomiarowej. \\ | |
| \\ | |
| \\ | |
| |
| ===== Przykłady ===== | |
| * Pomiar DL681005: \\ | |
| {{:metrologia:chropowatosc_2.png?nolink|}} \\ | |
| Rz1max: 1,425 \\ | |
| Rmax: 1,808 \\ | |
| Ra: 0,188 \\ | |
| Rz: 1,327 \\ | |
| Rp: 0,468 | |
| |